سیستم اطفا حریق اسپرینکلر یکی از بهترین و کم هزینهترین سیستمهای خاموش کننده آتش در دنیا میباشد. از طرفی مردم تفکرات اشتباهی درباره این سیستم وجود دارد. در این مقاله قصد داریم شما را با باورهای غلط درباره اسپرینکلرها آشنا کنیم.
سیستمهای دتکتور برای ایمنی ساختمان کافیست
دتکتورها و سیستمهای اعلام کننده آتش سوزی، برای هشدار دادن به افراد و ساکنین کاربرد دارند. این سیستمها سبب میشوند تا مردم با شنیدن صدای آنها سریعا به حریق واکنش نشان دهند. پس این سیستمها برای خاموش کردن آتش استفاده نمیشوند. اما سیستم اسپرینکلر توانایی خاموش کردن حریق را به صورت خودکار دارد.
امنیت بالای سازههای جدید در برابر آتش
سن و قدمت سازه هیچ ارتباطی با احتمال آتش سوزی ندارد. با ساختن ساختمانهای جدید و بکارگیری استانداردهای نوین در طراحی و استفاده از مصالح، باز هم آمار صدمات و تلفات ناشی از حریق کاهش زیادی نداشته است. میتوان گفت که تنها راه افزایش ایمنی یک ساختمان، داشتن راه پلههای اضطراری، بهره گیری از سیستمهای اعلام کننده آتش، سیستمهای اطفاء حریق و… میباشد.
فعال شدن اسپرینکلر توسط دود یا دود سیگار
باید در نظر داشت که دود میتواند باعث فعال شدن خاموش کننده شود. فقط رسیدن دما و حرارت به نقطه مشخص شده، سیستم را فعال میکند. حتی دتکتورها نیز سبب فعالیت خاموش کنندهها نمیشوند.
زیبایی داخل خانه را از بین میبرند
اصولاً سیستمهای خاموش کننده آبی، به عنوان قطعهای اضافی در زیبایی خانه به حساب میآیند. اما این مشکل نیز با طراحی اسپرینکلرهای اطفاء حریق دکوراتیو حل شده است. این محصولات با پوششها و رنگهای تولیدی قابل سفارش هستند. همچنین در موزهها، ساختمانهای لوکس و مکانهایی که زیبایی در آنها بسیار اهمیت دارد، از این سیستمها استفاده میشود.
جهت سفارش و یا خرید اسپرینکلر آتش نشانی کلیک کنید!
فعال شدن خودکار و اتفاقی
سیستمهای خاموش کننده آبپاش تنها به وسیله افزایش حرارت و دما به حد مشخصی فعال میشوند. این تجهیزات دارای حبابهای شیشهای هستند که جلوی جریان آب را میگیرد. با گرم شدن محیط این حباب شکسته و آب به سمت آتش پاشیده میشود. پس امکان ندارد که اسپرینکلرها خود به خود و بدون دلیل فعال شوند.
فعال شدن تمامی خاموش کنندهها در هنگام آتش سوزی
زمانیکه در ساختمان حریق اتفاق میافتد، دمای محیط به تدریج افزایش پیدا میکند. هنگامی که حرارت به دمای فعال شدن اسپرینکلر برسد، سیستم شروع به کار میکند. در نتیجه در آتش سوزیها تنها اسپرینکلرهایی فعال میشوند که یه حریق نزدیکتر هستند. پس هیچ وقت تمامی آنها به صورت یکجا فعال نمیشوند.
خسارت وارد شده از اسپرینکلر، بیشتر از آتش سوزی میباشد
یکی دیگر از باورهای غلط درباره اسپرینکلرها، وارد کردن خسارت بیشتر نسبت به وقوع حریق میباشد. هدف از بکارگیری این سیستمها خاموش کردن حریق در مراحل ابتدایی میباشد. این کار سبب میشود تا پراکندگی دود، حرارت و آتش کمتر شده و از جان و مال ساکنین محافظت شود.
بر اساس آمار ارائه شده توسط NFPA، نزدیک به 37% حریقها تنها توسط یک خاموش کننده و 60% حریقها هم توسط 2 اسپرینکلر خاموش شدهاند. در نتیجه این سیستمها با مصرف کمترین میزان آب، آتش را کنترل و خاموش میکنند.
آتش نشانان به موقع میرسند، نیازی به اسپرینکلر نیست
این باور نادرست، تا به حال جان بسیاری از افراد در سراسر جهان را به خطر انداخته است. با فعال شدن سیستمهای اسپرینکلر در لحظات اولیه حریق، افراد میتوانند سریعا از محل خارج شده و جان خود را نجات دهند. همچنین موجب کنترل آتش سوزی نیز میشوند. در سوی دیگر ممکن نیروهای آتش نشانی دیر به محل حادثه برسند، و حریق گسترش پیدا کرده باشد.
باورهای غلط درباره اسپرینکلر و هزینه بالای آن در نصب
این سیستمها را میتوان کم هزینهترین و سریعترین سیستم خاموش کننده آتش نامید. بنا به گفته NFPA، هزینه تجهیز یک ساختمان، چیزی مثل هزینه موکت کردن آن میباشد.
هزینهی بالا در تعمیرات و نگهداری
این سیستمها فقط برای کنترل فشار، چک میشوند و جز این نیازی به نگهداری خاصی دارند. حتی ممکن است تا سالها فعال نشوند، اما همیشه آماده هستند.
مصرف آب زیاد
این خاموش کنندهها نیازی به مصرف آب زیاد ندارند. زیرا قبل از گسترش حریق میتوانند آن را تشخیص داده و اقدام به مهار آن کنند. اما نیروهای آتش نشانی نزدیک به 8 برابر آب بیشتر استفاده میکنند.
اسپرینکلر چیست؟
اسپرینکلر یکی از مهمترین تجهیزات در سیستمهای اطفای حریق خودکار است که برای کنترل و مهار آتش در مراحل اولیه مورد استفاده قرار میگیرد. این تجهیز معمولاً در سقف ساختمانها نصب شده و به شبکه لولهکشی آب متصل است تا در زمان بروز حریق بهصورت خودکار فعال شود. در ساختار اسپرینکلر یک آمپول شیشهای حساس به حرارت وجود دارد که با افزایش دمای محیط و رسیدن آن به حد مشخصی شکسته میشود. با شکستن این آمپول، مسیر خروج آب باز شده و آب با فشار مناسب بهصورت پاششی در محیط پخش میشود. این فرآیند باعث کاهش دما و جلوگیری از گسترش شعلههای آتش در محیط میشود. به همین دلیل استفاده از اسپرینکلر در ساختمانهای مسکونی، تجاری و صنعتی بهعنوان یکی از مؤثرترین روشهای افزایش ایمنی در برابر آتشسوزی شناخته میشود.
نحوه ی عملکرد اسپرینکلر به چه صورت است ؟
اسپرینکلر بهعنوان یکی از اجزای اصلی سیستم اطفای حریق خودکار، در حالت عادی بهصورت آمادهباش عمل میکند؛ یعنی در شبکه لولهکشی آب تحت فشار قرار دارد و خروج آب از طریق یک مکانیزم حرارتی کنترل میشود. این مکانیزم معمولاً شامل آمپول شیشهای (یا فیوز حرارتی) است که در دمای معین، عملکرد آن آزادسازی مسیر خروج آب را فعال میکند. این دمای عملکرد، بسته به مدل اسپرینکلر و رنگ آمپول یا مشخصات کارخانه سازنده تعیین میشود.
در زمان وقوع حریق، گرمای ناشی از شعله و افزایش دمای محیط به فضای اطراف اسپرینکلر منتقل میگردد. هنگامی که دمای نقطهای که آمپول در آن قرار گرفته به حد مجاز برسد، آمپول میترکد یا فیوز حرارتی ذوب/باز میشود. با وقوع این تغییر، مکانیزم بستهکننده کنار رفته و در نتیجه آب با فشار شبکه از طریق بدنه اسپرینکلر وارد نازل میشود. سپس آب از خروجی اسپرینکلر به شکل پاشش (اسپری) و اسپری کنترلشده به محیط اطراف تخلیه میگردد و به شکل یک الگوی مشخص روی نواحی درگیر آتش اثر میگذارد.
اثر این پاشش چندگانه است: نخست، با ایجاد لایه مرطوب و پخش آب، دما کاهش مییابد و روند پیشروی حریق کند میشود. دوم، پاشش آب میتواند بخشی از مواد قابل اشتعال را خیس کرده و از انتقال حرارت به نقاط دیگر جلوگیری کند. سوم، در بسیاری از سناریوها، اسپرینکلر در مرحله ابتدایی، باعث مهار موضعی آتش شده و زمان لازم برای اقدام نیروهای ایمنی و آتشنشانی را افزایش میدهد.
نکته مهم آن است که اسپرینکلرها معمولاً بهصورت منطقهای و موردی عمل میکنند؛ یعنی تنها اسپرینکلرهایی که در معرض دمای ناشی از حریق قرار گرفتهاند فعال میشوند، نه تمامی آنها. این ویژگی باعث کاهش خسارات ثانویه، کنترل بهتر مصرف آب و افزایش کارایی سیستم در کل ساختمان یا واحد صنعتی میگردد.
در نهایت، عملکرد دقیق اسپرینکلر به طراحی صحیح سیستم لولهکشی، انتخاب درست نوع و دمای عملکرد اسپرینکلر، تأمین فشار مناسب و نگهداری دورهای شبکه وابسته است. به همین دلیل استفاده از تجهیزات استاندارد و اجرای مهندسی مطابق دستورالعملها برای دستیابی به عملکرد مؤثر و قابل اعتماد ضروری است.
خرید اسپرینکلر
خرید اسپرینکلر آتشنشانی یکی از تصمیمات مهم در طراحی و اجرای سیستمهای اطفای حریق است، زیرا انتخاب صحیح این تجهیز نقش مستقیمی در عملکرد مؤثر سیستم و افزایش ایمنی ساختمان دارد. پیش از خرید اسپرینکلر باید به چند نکته فنی و استاندارد توجه کرد تا سیستم بتواند در زمان وقوع حریق بهدرستی عمل کند.
1. توجه به نوع اسپرینکلر
اسپرینکلرها در انواع مختلفی مانند پندنت (سقفی)، آپرایت، سایدوال و مخفی تولید میشوند. انتخاب نوع مناسب به نحوه نصب، طراحی سیستم لولهکشی و نوع کاربری فضا بستگی دارد. بنابراین لازم است نوع اسپرینکلر با شرایط محیط و طراحی سیستم هماهنگ باشد.
2. دمای عملکرد اسپرینکلر
هر اسپرینکلر دارای دمای عملکرد مشخصی است که معمولاً از طریق رنگ آمپول شیشهای مشخص میشود. انتخاب دمای مناسب باید بر اساس شرایط محیطی و میزان حرارت معمول در محل نصب انجام شود تا اسپرینکلر در زمان مناسب فعال گردد.
3. استانداردها و گواهینامههای معتبر
یکی از مهمترین نکات در خرید اسپرینکلر، توجه به استانداردهای بینالمللی مانند UL ،FM و LPCB است. وجود این گواهینامهها نشاندهنده کیفیت ساخت، عملکرد قابل اعتماد و تأیید فنی محصول در سیستمهای اطفای حریق میباشد.
4. ضریب پاشش و پوششدهی
اسپرینکلرها دارای مشخصات فنی مانند K-Factor، شعاع پوشش و الگوی پاشش آب هستند که باید متناسب با طراحی سیستم انتخاب شوند. این ویژگیها تعیین میکنند که اسپرینکلر چه مقدار آب را با چه الگوی پاششی در محیط توزیع کند.
5. کیفیت ساخت و متریال
جنس بدنه، کیفیت قطعات داخلی و مقاومت در برابر خوردگی از دیگر موارد مهم در انتخاب اسپرینکلر است. اسپرینکلرهای باکیفیت معمولاً از آلیاژهای مقاوم ساخته میشوند و طول عمر و عملکرد مطمئنتری دارند.
6. خرید از تأمینکننده معتبر
یکی از مهمترین مراحل خرید اسپرینکلر، تهیه آن از تأمینکننده معتبر و متخصص در حوزه تجهیزات اطفای حریق است. انتخاب یک مجموعه حرفهای باعث میشود محصولی استاندارد، با کیفیت و دارای گواهینامههای معتبر دریافت کنید و از صحت عملکرد آن در زمان بروز حریق اطمینان داشته باشید. در این زمینه، بهرهگیری از خدمات مجموعههایی مانند شرکت مانا صنعت پایدار میتواند نقش مهمی در افزایش ایمنی و کیفیت سیستم داشته باشد. این شرکت با ارائه تجهیزات استاندارد، مشاوره فنی تخصصی و پشتیبانی مناسب، فرآیند انتخاب و نصب اسپرینکلر را مطمئنتر و دقیقتر انجام میدهد و به کاربران کمک میکند تا بهترین گزینه را برای پروژه خود انتخاب کنند.
قیمت اسپرینکلر
قیمت اسپرینکلر آتشنشانی به عوامل مختلفی بستگی دارد و نمیتوان برای آن یک رقم ثابت در نظر گرفت. یکی از مهمترین عوامل مؤثر بر قیمت، نوع اسپرینکلر است؛ بهعنوان مثال اسپرینکلرهای پندنت، آپرایت، سایدوال یا مخفی هرکدام قیمت متفاوتی دارند. همچنین برند تولیدکننده، استانداردهای بینالمللی مانند UL و FM، جنس بدنه و کیفیت ساخت نیز میتوانند در تعیین قیمت نهایی تأثیرگذار باشند.
از سوی دیگر، مشخصات فنی مانند دمای عملکرد، ضریب K-Factor و نوع پوشش بدنه نیز بر هزینه این تجهیزات اثر میگذارند. اسپرینکلرهایی که دارای استانداردهای معتبر جهانی و کیفیت ساخت بالاتری هستند، معمولاً قیمت بیشتری دارند اما در مقابل عملکرد مطمئنتر و طول عمر بالاتری نیز ارائه میدهند.
بهطور کلی برای اطلاع از قیمت دقیق اسپرینکلر آتشنشانی بهتر است با تأمینکنندگان معتبر این حوزه تماس گرفته و بر اساس نیاز پروژه، مشخصات فنی مورد نظر را اعلام کنید. مجموعههایی مانند شرکت مانا صنعت پایدار با ارائه محصولات استاندارد و مشاوره تخصصی میتوانند در انتخاب مناسبترین اسپرینکلر و اعلام قیمت بهروز به شما کمک کنند.
